Perbezaan terletak pada faktor kawalan (control), alur dana (cash flow), dan pencabulan fungsi tata urus korporat.
Analisis perbandingan dari sudut undang-undang syarikat dan jenayah:
1. Definisi Shadow Director (Pengarah Bayangan)
Di bawah Seksyen 2 Akta Syarikat 2016 dan Seksyen 402A Kanun Keseksaan, seorang shadow director ialah individu yang tidak dilantik secara rasmi sebagai pengarah, tetapi Lembaga Pengarah syarikat terbiasa/diarahkan bertindak mengikut arahan atau petunjuknya (accustomed to act).
2. Matriks Perbandingan: Kes SRC (Najib) vs Kes eFishery (PMX)
| Parameter Perundangan | Kes Najib Razak (SRC International) | Situasi PMX / KWAP (eFishery) |
|---|---|---|
| Kawalan Dominan (Overwhelming Control*) | **Wujud.** Najib memegang status *Advisor Emeritus* (Perlembagaan SRC Art. 117), PM, dan Menteri Kewangan. Mahkamah mendapati Pengarah SRC sekadar "menurunkan cop" (*rubber-stamp*) arahan beliau. | **Tiada.** KWAP dikendalikan oleh Panel Pelaburan dan Lembaga Pengarah bebas mengikut Akta 662. Tiada penyerapan kuasa veto peribadi dalam perlembagaan operasi. |
| **Aliran Arahan (*Direction Pattern*)** | Mahkamah mengesahkan wujud arahan terus (*direct instructions*) daripada Najib kepada pihak pengurusan untuk memindahkan dana tanpa *due diligence* yang sah. | PMX tidak mengeluarkan arahan operasional (*day-to-day instruction*) kepada Panel Pelaburan untuk melabur spesifik dalam eFishery. |
| **Manfaat / Kepentingan Peribadi (*Personal Benefit*)** | **Wujud.** Mahkamah membuktikan dana SRC/KWAP mengalir masuk ke akaun bank peribadi beliau (RM42 juta / US$120 juta). | **Tiada.** Kerugian eFishery adalah **kerugian komersial (*business loss*)** syarikat portfolio, bukannya penyelewengan dana ke akaun peribadi. |
| **Pencabulan Benteng Kawal Selia (*Bypassing Safeguards*)** | Najib mengarahkan kelulusan pinjaman KWAP RM4 bilion secara tergesa-gesa dan melampaui kelulusan biasa. | Proses pelaburan eFishery dibuat melalui tapisan jawatankuasa pelaburan KWAP mengikut mandat pelaburan ekuiti swasta (*private equity*). |
| **Status Undang-Undang** | **Disahkan oleh Mahkamah** sebagai *Shadow Director* (Sivil & Jenayah). | **Bukan *Shadow Director*.** Hubungan PMX dan KWAP adalah terpisah di bawah prinsip *arm’s length*. |
## 3. Mengapa Doktrin *Shadow Director* Terpakai pada Najib tetapi Tidak pada PMX?
### A. *De Facto Control* vs *Administrative Authority*
Dalam kes SRC, Mahkamah Tinggi dan Mahkamah Persekutuan memutuskan bahawa Najib bukan sekadar menjalankan tugas pentadbiran sebagai Menteri Kewangan, sebaliknya beliau **menguasai (*dominated*) keputusan Lembaga Pengarah SRC**. Lembaga Pengarah SRC tidak memikirkan kepentingan syarikat, sebaliknya mengikut arahan Najib semata-mata.
Dalam kes KWAP–eFishery, keputusan dibuat oleh Panel Pelaburan KWAP yang dianggotai oleh profesional pasaran modal. PMX tidak berada dalam bilik mesyuarat pelaburan dan tidak mengarahkan Panel Pelaburan untuk meluluskan dana tersebut.
### B. Kegagalan Perniagaan (*Business Failure*) vs Reka Bentuk Fraud (*Fraudulent Design*)
* **eFishery:** Merupakan risiko pelaburan modal teroka (*venture capital / private equity*). Apabila syarikat *startup* mengalami kerugian atau kemerosotan nilai (*write-down*), ia merupakan **risiko komersial**.
* **SRC International:** Mahkamah mendapati pemindahan dana KWAP RM4 bilion ke SRC dan seterusnya ke akaun luar negara/peribadi adalah satu **reka bentuk penipuan (*dishonest misappropriation*)** yang didorong dari atas.
## Ringkasan
Seseorang Menteri atau PM **tidak menjadi *shadow director*** secara automatik hanya kerana agensi di bawah kementeriannya mengalami kerugian pelaburan.
Untuk membolehkan liabiliti *shadow director* terpakai (seperti kes Najib), pihak mendakwa **mesti membuktikan secara fakta bahawa PMX memberikan arahan spesifik, menguasai lembaga pengarah secara mutlak, dan menggunakan struktur tersebut untuk kepentingan peribadi**. Tanpa elemen ini, kerugian eFishery kekal sebagai akauntabiliti tatatertib/komersial pihak pengurusan KWAP, bukannya liabiliti peribadi PMX.
Tiada ulasan:
Catat Ulasan